WPIS · CELE
Cele marketingowe i KPI: jak ustalić liczby, które da się sprawdzić
Dobry cel marketingowy ma liczbę, punkt wyjścia, termin i dopuszczalny koszt, a wynika z celu sprzedażowego i marży, a nie z intuicji. KPI to kilka wskaźników, które co tydzień i co miesiąc pokazują, czy zmierzasz do tego celu.
W tym wpisie
- Czym różni się cel od KPI?
- Jakie są 4 etapy lejka i jakie mierniki do nich pasują?
Czym różni się cel od KPI?
Cel to wynik, który chcesz osiągnąć w określonym czasie, na przykład 200 nowych klientów w roku przy koszcie pozyskania do 300 zł. KPI (kluczowy wskaźnik efektywności) to miernik, który na bieżąco pokazuje, czy jesteś na dobrej drodze, na przykład liczba zapytań w tygodniu, koszt zapytania w kanale czy odsetek zapytań kończących się sprzedażą.
Cel jest jeden lub kilka i zmienia się raz w roku. KPI jest więcej (zwykle 5 do 8 w planie) i patrzy się na nie co tydzień lub co miesiąc. Pomyłka, którą widzimy często: firma ma dziesiątki wskaźników w raportach i ani jednego celu, z którym można je porównać. Wtedy raport nie prowadzi do żadnej decyzji.
Jak policzyć cel od sprzedaży i marży
Cel marketingowy liczymy od końca: od tego, ile sprzedaży firma potrzebuje, przez liczbę klientów i zapytań, do kosztu, jaki można ponieść na każdym etapie. Ten rachunek jest podstawą rozdziału „Cel i liczby” w każdej strategii, którą przygotowujemy.
Lista kroków
- Cel sprzedażowy z marketingu Ile przychodu ma przyjść z nowych klientów pozyskanych przez marketing (bez stałych klientów i poleceń, jeśli liczysz je osobno). Przykład: 400 000 zł w roku.
- Średnia wartość klienta Przychód i marża z jednego klienta w roku lub w całym okresie współpracy. Przykład: 4 000 zł przychodu, 1 600 zł marży.
- Liczba klientów Cel sprzedażowy podzielony przez wartość klienta. Przykład: 100 klientów.
- Liczba zapytań Liczba klientów podzielona przez odsetek zapytań kończących się sprzedażą. Przykład: przy 25 procentach to 400 zapytań w roku, około 33 miesięcznie.
- Dopuszczalny koszt Ile marży możesz przeznaczyć na pozyskanie klienta. Przykład: jedna czwarta marży, czyli 400 zł na klienta i 100 zł na zapytanie.
Wszystkie liczby w przykładzie są umowne. W prawdziwej strategii bierzemy je z danych firmy: sprzedaży, CRM lub arkusza zapytań, kont reklamowych.
Cel bez punktu wyjścia to życzenie. Cel bez kosztu to zaproszenie do przepalania budżetu.
SMART bez pułapek
SMART to sposób sprawdzania, czy cel jest dobrze sformułowany: konkretny, mierzalny, osiągalny, istotny i określony w czasie. W różnych źródłach litery rozwija się trochę inaczej (na przykład „ambitny” zamiast „osiągalny”, „realistyczny” zamiast „istotny”), ale sens jest ten sam. Ważniejsze od rozwinięcia skrótu są trzy pułapki.
Pierwsza: cel mierzalny, ale bez punktu wyjścia. „Wzrost zapytań o 20 procent” nic nie znaczy, jeśli nie wiadomo, ile ich jest dziś i czy pomiar działa. Druga: cel bez kosztu. Każdą liczbę zapytań da się „kupić”, pytanie, czy się opłaca. Dlatego w celu zawsze zapisujemy dopuszczalny koszt. Trzecia: cel istotny dla marketingu, ale nie dla firmy, na przykład liczba obserwujących profil. To może być wskaźnik pomocniczy, ale nie cel.
Przykład dobrze sformułowanego celu: „Z 25 do 40 zapytań miesięcznie z wyszukiwarki do końca czerwca 2027 roku, przy koszcie zapytania do 110 zł i odsetku zapytań zamienianych w klientów nie niższym niż 25 procent.”
Jakie są 4 etapy lejka i jakie mierniki do nich pasują?
Lejek marketingowy najczęściej dzieli się na cztery etapy: świadomość, zainteresowanie, decyzję i działanie (zakup). Na każdym etapie mierzymy co innego, bo inne jest zadanie marketingu.
| Etap lejka | Zadanie marketingu | Przykładowe KPI | Uwaga |
|---|---|---|---|
| Świadomość | dotrzeć do właściwych osób | zasięg w grupie docelowej, wyświetlenia w wyszukiwarce, nowi użytkownicy strony | sam zasięg nie jest celem, liczy się, czy to właściwe osoby |
| Zainteresowanie | zatrzymać i przekonać | wejścia na strony ofertowe, czas czytania, przejścia do cennika | mierz zachowanie na stronach, które sprzedają |
| Decyzja | zamienić zainteresowanie w kontakt | liczba zapytań, konwersja strony, koszt zapytania | najważniejszy etap dla firm usługowych |
| Działanie | doprowadzić do zakupu i powrotu | sprzedaż, koszt pozyskania klienta, odsetek powracających | wymaga połączenia danych marketingu i sprzedaży |
W firmach B2B między decyzją a zakupem jest jeszcze etap rozmów handlowych, dlatego mierzymy szanse sprzedaży i wartość ofert, a nie tylko zapytania. Opisujemy to na stronie strategia marketingowa B2B.
Mierniki dla kanałów: tabela
Każdy kanał ma inne mierniki, ale wszystkie powinny prowadzić do tego samego miernika nadrzędnego: kosztu pozyskania klienta. Poniżej zestaw, od którego zaczynamy w większości planów.
| Kanał | Miernik główny | Mierniki pomocnicze | Źródło danych |
|---|---|---|---|
| Reklamy w wyszukiwarce | koszt zapytania | współczynnik klikalności, udział w wyświetleniach | konto reklamowe, GA4 |
| Pozycjonowanie | zapytania z ruchu organicznego | wejścia na strony ofertowe, widoczność na frazy z intencją zakupu | Search Console, GA4 |
| Reklamy w mediach społecznościowych | koszt zapytania lub zakupu | koszt dotarcia do grupy, częstotliwość | konto reklamowe, GA4 |
| sprzedaż z bazy | otwarcia, kliknięcia, wypisy | system e-mail, sklep lub CRM | |
| Wizytówka w mapach | połączenia i prośby o trasę | liczba i ocena opinii | statystyki profilu firmy |
| Strona | konwersja (zapytania na wizyty) | przejścia do cennika, przewinięcia | GA4 |
Więcej o tym, jak łączyć kanały w jedną ścieżkę klienta z pomiarem, piszemy na stronie strategia marketingu internetowego.
Przykład tablicy KPI dla firmy usługowej
Tablica KPI dla firmy usługowej mieści się na jednym ekranie i jest aktualizowana co tydzień lub co miesiąc. Przykład (liczby umowne) dla firmy, która ma cel 40 zapytań miesięcznie przy koszcie do 110 zł: w pierwszym wierszu liczba zapytań w miesiącu wobec celu, w drugim koszt zapytania w każdym kanale płatnym, w trzecim odsetek zapytań zamienionych w klientów, w czwartym koszt pozyskania klienta, w piątym liczba nowych opinii. Obok każdej liczby wartość z poprzedniego miesiąca i z tego samego miesiąca rok wcześniej, jeśli firma działa sezonowo.
Taka tablica odpowiada na trzy pytania: czy zmierzamy do celu, który kanał odstaje i czy problem leży w marketingu (za mało zapytań), czy w sprzedaży (zapytania są, ale nie zamieniają się w klientów). To rozróżnienie oszczędza wielu nieporozumień między marketingiem a handlowcami.
Pomiar w Google Analytics 4: co skonfigurować
Żeby KPI miały sens, pomiar musi zapisywać właściwe zdarzenia. W Google Analytics 4 podstawą jest oznaczenie jako konwersji wysłania formularza, kliknięcia w numer telefonu i w przycisk WhatsApp, a w sklepie zakupu z wartością. Do tego oznaczanie linków w kampaniach parametrami UTM, żeby wiedzieć, która kampania przyprowadziła użytkownika, i połączenie konta reklamowego z analityką.
W firmach, które sprzedają przez telefon lub handlowców, analityka pokaże tylko pierwszy kontakt. Dlatego potrzebny jest drugi element: zapis źródła zapytania w CRM albo w arkuszu, uzupełniany przez osobę przyjmującą zapytanie. Dopiero połączenie obu źródeł daje prawdziwy koszt pozyskania klienta.
Atrybucja: który kanał przyniósł klienta
Atrybucja to sposób przypisywania zasługi za sprzedaż kanałom, z którymi klient miał kontakt. Klient mógł najpierw zobaczyć reklamę w mediach społecznościowych, potem wpisać nazwę firmy w wyszukiwarkę, a na końcu kliknąć w newsletter. Każdy z tych kanałów w swoim raporcie pokaże, że to on przyniósł sprzedaż.
W małej i średniej firmie nie warto wchodzić w zaawansowane modele atrybucji. Wystarczy patrzeć na dwie rzeczy: z jakiego kanału przyszła wizyta kończąca się zapytaniem (to pokazuje analityka) i co klient odpowiada na pytanie „skąd Pan o nas wie” (to pokazuje, który kanał zbudował pierwszy kontakt). Jeśli obie odpowiedzi wskazują ten sam kanał, sprawa jest prosta. Jeśli różne, oba kanały mają swoją rolę w ścieżce i żadnego nie należy wyłączać tylko na podstawie jednego raportu.
Jak ustalić cele, gdy firma nie ma danych
Nowa firma albo firma bez pomiaru nie ma punktu wyjścia, więc cele na pierwszy kwartał ustala się inaczej. Zamiast celu wynikowego (liczba klientów) ustalamy cel wdrożeniowy (uruchomiony pomiar, przebudowana strona, start dwóch kanałów) i cel uczenia się (poznanie kosztu zapytania w każdym kanale i odsetka zapytań kończących się sprzedażą). Po 8 do 12 tygodniach mamy pierwsze prawdziwe liczby i dopiero wtedy ustalamy cele wynikowe na kolejne kwartały.
To podejście chroni przed dwoma błędami: wymyślaniem celów z powietrza, które potem nie mają znaczenia, i rezygnacją z celów w ogóle, bo „nie ma danych”. Pierwszy kwartał bez danych też ma cele, tylko innego rodzaju.
Cele dla poszczególnych osób i wykonawców
Cel firmy warto rozbić na cele dla osób i wykonawców, którzy go realizują. Osoba prowadząca reklamy odpowiada za liczbę i koszt zapytań z kanałów płatnych, agencja SEO za ruch i zapytania z wyszukiwarki, recepcja lub biuro za szybkość odpowiedzi na zapytania, handlowcy za odsetek zapytań zamienionych w klientów. Każdy widzi swój fragment i wie, jak wpływa na całość. Ważne, żeby cele cząstkowe sumowały się do celu firmy i nie zachęcały do działań, które poprawiają jeden wskaźnik kosztem innych, na przykład taniego ruchu, który nie przynosi zapytań.
Kiedy zmienić cel w trakcie roku
Cel roczny zmieniamy rzadko, ale są sytuacje, w których trzeba to zrobić: duża zmiana na rynku (nowy konkurent, zmiana przepisów), zmiana możliwości firmy (brak ludzi do obsługi zapytań, nowa linia produktów) albo wyraźne odchylenie od założeń przez dwa kwartały z rzędu. W takiej sytuacji lepiej uczciwie skorygować cel i budżet niż udawać, że stary cel jest nadal aktualny. Korekta powinna być zapisana razem z powodem, żeby przy kolejnym planowaniu było wiadomo, co się wydarzyło. Drobne wahania z miesiąca na miesiąc nie są powodem do zmiany celu, tylko do sprawdzenia, czy w którymś kanale nie pojawił się problem.
Dobrze ustawione cele i KPI mają jeszcze jedną korzyść: skracają spotkania. Zamiast godziny dyskusji o wrażeniach wystarczy kwadrans nad tablicą wskaźników, na której od razu widać, gdzie jest problem i kto powinien się nim zająć.
Wskaźniki próżne i decyzyjne
Wskaźnik próżny to liczba, która dobrze wygląda w raporcie, ale nie prowadzi do żadnej decyzji: polubienia, wyświetlenia bez kontekstu, łączny ruch na stronie. Wskaźnik decyzyjny to taki, którego zmiana każe coś zrobić: koszt zapytania wzrósł o połowę, więc sprawdzamy reklamy; konwersja strony spadła, więc sprawdzamy formularz.
Prosty test: zapytaj przy każdym wskaźniku „co zrobię, jeśli ta liczba spadnie o 30 procent?”. Jeśli odpowiedź brzmi „nic”, to wskaźnik próżny. Może zostać w raporcie szczegółowym, ale nie w KPI planu.
Rytm przeglądów
KPI mają sens tylko wtedy, gdy ktoś je regularnie ogląda i podejmuje decyzje. Zalecany rytm: co tydzień 15 minut (zapytania, wykonanie zadań), co miesiąc 45 minut (koszt zapytania i klienta w kanałach, budżet), co kwartał 2 godziny (postęp wobec celu rocznego, przesunięcia budżetu). Pełny opis rytmu jest na stronie plan marketingowy.
Objazd: kiedy to nie ma sensu
w bardzo małej firmie z kilkoma klientami miesięcznie dane są zbyt skromne, żeby wskaźniki tygodniowe coś mówiły. Wtedy wystarczy przegląd miesięczny i kwartalny, a zamiast kosztu zapytania w każdym kanale wystarczy pytać każdego nowego klienta, skąd przyszedł.
Wskaźniki na każdym etapie lejka
Najprościej dobrać KPI do etapów lejka: zasięg dla świadomości, wejścia na stronę oferty dla rozważania, zapytania dla decyzji i powroty dla lojalności. Przykład opisujemy we wpisie lejek sprzedażowy, a koszt pozyskania klienta w tekście budżet marketingowy.
Najczęstsze pytania
Jak ustalić cele marketingowe?
Zacznij od celu sprzedażowego, przelicz go przez wartość klienta na liczbę klientów i zapytań, a potem ustal dopuszczalny koszt pozyskania z marży. Zapisz cel z punktem wyjścia, terminem i kosztem.
Co to jest KPI w marketingu?
To wskaźnik efektywności (z angielskiego key performance indicator), który na bieżąco pokazuje postęp wobec celu, na przykład koszt zapytania, liczba zapytań czy odsetek zapytań kończących się sprzedażą.
Jakie są 4 etapy lejka marketingowego?
Najczęściej świadomość, zainteresowanie, decyzja i działanie (zakup). Na każdym etapie mierzy się co innego, od zasięgu w grupie docelowej po koszt pozyskania klienta.
Ile KPI powinien mieć plan marketingowy?
Zwykle 5 do 8. Więcej wskaźników rozprasza uwagę, mniej może nie pokazać problemów w poszczególnych kanałach.