+48 570 278 011Umów rozmowę

WPIS · PORÓWNANIE

Strategia a plan marketingowy: różnice i kolejność pracy

Strategia marketingowa mówi, komu sprzedajesz, czym wygrywasz i dokąd zmierzasz. Plan marketingowy mówi, co konkretnie zrobisz w kolejnych miesiącach, kto to zrobi i za ile.

Autor: Bartłomiej Pabisiński · Publikacja: · 8 min czytania

W tym wpisie

  • Czym jest strategia, a czym plan?
  • Co zamówić najpierw?
  • Jak strategia i plan łączą się z biznesplanem?
  • Kto powinien pisać strategię, a kto plan?
01DEFINICJA

Czym jest strategia, a czym plan?

Strategia marketingowa to zestaw decyzji o kierunku: wybór klientów, propozycja wartości, pozycja wobec konkurencji, główne kanały, ramy budżetu i sposób pomiaru. Plan marketingowy to rozpisanie tych decyzji na działania w czasie: kampanie, treści, wydarzenia, promocje, z terminami, budżetem miesięcznym, właścicielami i miernikami.

Najprostsza analogia to podróż. Strategia ustala, dokąd jedziesz, dlaczego tam, jaką drogą i ile możesz wydać. Plan mówi, o której wyjeżdżasz, gdzie tankujesz, kto prowadzi na którym odcinku i gdzie nocujesz. Bez strategii plan jest listą przystanków bez celu. Bez planu strategia jest ładną mapą, z którą nikt nie wyjeżdża.

W odpowiedziach asystentów AI i w wielu artykułach te pojęcia bywają używane zamiennie, a strategię marketingową myli się czasem ze strategią marki (tożsamość, wartości, osobowość). Dla porządku: strategia marki opisuje, kim firma jest na dłużej, strategia marketingowa, jak zdobywa klientów, a plan, co robi w tym roku. Definicje i rodzaje strategii omawiamy szerzej w poradniku strategia marketingowa: co to jest.

02PORÓWNANIE

Różnice w jednej tabeli

Różnice najłatwiej zobaczyć w zestawieniu. Tabela pokazuje, na jakie pytania odpowiada każdy dokument, jak długo obowiązuje i kto z niego korzysta.

CechaStrategia marketingowaPlan marketingowy
Główne pytaniakomu, dlaczego my, dokąd, w jakich kanałachco, kiedy, kto, za ile
Horyzont1 do 3 lat12 miesięcy, z kwartałami
Jak często się zmieniarzadko, przegląd raz w rokukorekty co kwartał, czasem co miesiąc
Zawartośćcel biznesowy, segmenty, propozycja wartości, pozycjonowanie, kanały i ich role, ramy budżetu, miernikikalendarz działań, budżet na kanały i miesiące, właściciele zadań, KPI, plan B
Długośćzwykle 15 do 30 stron plus strona podsumowaniastrona podsumowania, arkusz, 8 do 15 stron opisu
Kto korzystazarząd, marketing, sprzedaż, wykonawcy przy dużych decyzjachosoba od marketingu, wykonawcy, cały zespół co tydzień
Pytanie kontrolneczy wiemy, czego nie robimy?czy wiemy, co robimy w przyszłym tygodniu?

Strategia mówi, czego nie robimy. Plan mówi, co robimy w przyszłym tygodniu.

03ZAGADNIENIE

Co zamówić najpierw?

Najpierw strategię, jeśli nie potrafisz w jednym zdaniu powiedzieć, kto jest Twoim najważniejszym klientem i dlaczego wybiera Ciebie. Najpierw plan, jeśli te decyzje są jasne, a problem polega na tym, że działania prowadzone są zrywami i nikt nie wie, ile kosztują.

Proste pytania, które pomagają zdecydować:

  1. Czy wiesz, który segment klientów przynosi najwięcej marży? Jeśli nie, zacznij od strategii.
  2. Czy konkurenci mówią o sobie to samo, co Ty? Jeśli tak, potrzebna jest praca nad propozycją wartości, czyli strategia.
  3. Czy masz ustalony budżet marketingowy na rok i wiesz, jak go podzielić? Jeśli nie, a punkty 1 i 2 są jasne, wystarczy plan.
  4. Czy wchodzisz z nową ofertą lub na nowy rynek? Strategia.
  5. Czy problemem jest głównie brak systematyczności? Plan.

W wielu firmach najrozsądniejsze jest zamówienie obu dokumentów w jednym projekcie. Strategia i plan powstają wtedy razem, a plan od razu przekłada decyzje na budżet. To krótsze i tańsze niż dwa osobne projekty w odstępie roku. Usługę opisujemy na stronie plan marketingowy dla firmy, a pełną strategię na stronie głównej.

04PRZYKŁAD

Przykład: ta sama firma, dwa dokumenty

Weźmy fikcyjną szkołę językową dla dorosłych w dużym mieście (przykład). Jej strategia może brzmieć w skrócie tak: skupiamy się na pracownikach firm, którzy potrzebują angielskiego w pracy; obiecujemy kurs dopasowany do branży i godzin pracy, z mierzalnym postępem co 8 tygodni; główne kanały to wyszukiwarka, LinkedIn i sprzedaż bezpośrednia do działów kadr; wyłączamy kursy dla dzieci i reklamę ogólną „angielski dla każdego”.

Plan tej samej szkoły na rok rozpisuje to na działania: w pierwszym kwartale nowa strona oferty dla firm i kampania w wyszukiwarce na zapytania o kursy firmowe; w drugim kwartale cykl treści na LinkedIn i pakiet dla działów kadr; w trzecim kwartale przygotowanie do września (największy napływ zapisów); w czwartym praca z obecnymi klientami firmowymi nad przedłużeniem umów. Każde działanie ma właściciela, budżet i miernik.

Widać, że plan bez strategii mógłby wyglądać zupełnie inaczej: reklama dla wszystkich, kursy dla dzieci, obecność wszędzie. Strategia zawęża i dzięki temu plan jest krótszy i tańszy.

05PLAN

Jak strategia i plan łączą się z biznesplanem?

Biznesplan to dokument dla całej firmy (lub nowego przedsięwzięcia), który obejmuje produkt, rynek, organizację, finanse i ryzyka. Strategia marketingowa jest w nim jednym z rozdziałów, a plan marketingowy jest jego częścią wykonawczą: pokazuje, jak firma zdobędzie klientów, których zakłada prognoza sprzedaży.

Różnica między biznesplanem a planem marketingowym jest więc różnicą zakresu: biznesplan odpowiada na pytanie, czy przedsięwzięcie ma sens finansowo, a plan marketingowy, jak dostarczyć zakładaną sprzedaż. Dla oceniających biznesplan najważniejsza jest spójność: czy liczba klientów z planu marketingowego zgadza się z prognozą przychodów i czy koszty marketingu są w budżecie. Szczegóły omawiamy we wpisie plan marketingowy w biznesplanie.

06PORÓWNANIE

Jak sprawdzić, czy Twój dokument jest strategią, czy planem

Weź dokument, który masz, i odpowiedz na pięć pytań:

  • Czy jest w nim wybór klientów (a nie opis wszystkich)? To element strategii.
  • Czy jest jedno zdanie, dlaczego klient ma wybrać Ciebie? Strategia.
  • Czy są terminy i właściciele działań? Plan.
  • Czy budżet jest rozpisany na miesiące? Plan.
  • Czy jest lista działań do wyłączenia? Strategia (i dobry plan).

Jeśli masz tylko elementy planu, brakuje Ci kierunku. Jeśli tylko elementy strategii, brakuje Ci wykonania. Jeśli nie masz ani jednego, dokument jest opisem firmy, a nie narzędziem pracy.

07PLAN

Kto powinien pisać strategię, a kto plan?

Strategię powinna pisać osoba, która ma dystans do bieżącej pracy i patrzy na całość: właściciel z pomocą zewnętrznego stratega, dyrektor marketingu, czasem zarząd na warsztacie. Plan może przygotować osoba odpowiedzialna za marketing na co dzień, bo to ona będzie go realizować i wie, ile czasu zajmują poszczególne zadania. Najlepiej, gdy obie osoby pracują razem: strateg pilnuje, żeby plan nie odszedł od decyzji, a wykonawca, żeby strategia nie zakładała rzeczy niewykonalnych.

W małej firmie często jest to jedna osoba, czyli właściciel. Wtedy warto rozdzielić te dwie prace w czasie: najpierw jedno popołudnie na decyzje strategiczne (bez myślenia o konkretnych postach i kampaniach), potem osobno rozpisanie planu. Mieszanie obu prac kończy się zwykle tym, że decyzje strategiczne zastępuje lista pomysłów.

08OPIEKA

Jak często aktualizować oba dokumenty

Strategię przeglądamy raz w roku, a zmieniamy rzadziej: przy wejściu na nowy rynek, zmianie oferty, pojawieniu się silnego konkurenta albo gdy wyniki przez kilka kwartałów odbiegają od założeń. Plan korygujemy co kwartał, a w szczegółach nawet co miesiąc. To normalne, że po pierwszym kwartale część działań wypada, a inne zyskują więcej budżetu.

Sygnał ostrzegawczy to sytuacja odwrotna: strategia zmienia się co kilka miesięcy, a plan nie zmienia się wcale. Wtedy firma prawdopodobnie zmienia kierunek pod wpływem chwilowych wyników, a w codziennej pracy robi to samo co zawsze. Zdrowy układ to stabilna strategia i elastyczny plan.

09PLAN

Strategia i plan w praktyce małej firmy: jak to wygląda na kartce

W małej firmie strategia i plan mogą zmieścić się na dwóch stronach. Pierwsza strona to strategia: cel z liczbą, wybrany klient, obietnica z dowodami, główne kanały, lista działań do wyłączenia. Druga strona to plan na kwartał: trzy priorytety, zadania z terminami i właścicielami, budżet w podziale na kanały, trzy do pięciu mierników. Obie strony wiszą obok siebie, a przy przeglądzie kwartalnym druga strona jest wymieniana na nową, pierwsza zostaje.

Taki układ ma jeszcze jedną zaletę: każdy nowy pracownik lub wykonawca w kwadrans rozumie, dokąd firma zmierza i co robi w tym kwartale. Szablon drugiej strony, czyli planu, można pobrać w poradniku z wzorem planu marketingowego.

10ZAGADNIENIE

Najczęstsze nieporozumienia przy zamawianiu

Przy zamawianiu „strategii” lub „planu” najczęściej powtarzają się trzy nieporozumienia. Firma zamawia strategię, a w praktyce oczekuje gotowego kalendarza działań na najbliższe tygodnie, więc po odbiorze dokumentu czuje niedosyt. Albo odwrotnie: zamawia plan, a wykonawca nie zadaje pytań o klientów i propozycję wartości, bo zakres tego nie obejmuje, i plan powiela dotychczasowe błędy. Trzecie nieporozumienie dotyczy budżetu: strategia mówi o ramach, plan o konkretnych kwotach, a klient spodziewa się jednego albo drugiego.

Rozwiązanie jest proste: przed zamówieniem zapisz, jakie pytania mają zostać rozstrzygnięte i jakie pliki masz dostać. Jeśli na liście są pytania „komu” i „dlaczego my”, zamawiasz strategię. Jeśli „co, kiedy i za ile”, plan. Jeśli oba zestawy, jeden projekt obejmujący oba dokumenty.

11PRZYKŁAD

Przykład pytań kontrolnych przed zamówieniem

Zanim zamówisz dokument, odpowiedz sobie na kilka pytań kontrolnych. Czy wiem, który typ klienta przynosi mojej firmie najwięcej marży? Czy potrafię w jednym zdaniu powiedzieć, czym różnię się od trzech głównych konkurentów? Czy mam ustalony budżet marketingowy na najbliższy rok? Czy wiem, który kanał przynosi najwięcej zapytań? Czy w firmie jest osoba, która będzie realizować plan co tydzień? Dwie pierwsze odpowiedzi „nie” wskazują na potrzebę strategii, trzy ostatnie na potrzebę planu. Jeśli wszystkie odpowiedzi brzmią „nie”, zacznij od strategii, a plan przygotuj w tym samym projekcie.

Jeśli po tych pytaniach nadal nie masz pewności, porozmawiaj z kimś z zewnątrz. Czasem kwadrans rozmowy wystarczy, żeby zobaczyć, że problem leży w czymś innym, niż się wydawało, na przykład w ofercie albo obsłudze zapytań.

Warto też pamiętać, że oba dokumenty starzeją się w różnym tempie. Plan sprzed roku jest zwykle już nieaktualny, bo zmieniły się koszty, sezon i wyniki, natomiast dobrze napisana strategia sprzed roku często nadal trafnie opisuje klienta i przewagę firmy. Dlatego przy corocznym planowaniu zaczynamy od przeczytania strategii i sprawdzenia, czy jej założenia są wciąż prawdziwe.

12PORÓWNANIE

Kiedy wystarczy jeden dokument

Jeden dokument wystarczy w małej firmie z jedną usługą i jednym typem klienta. Wtedy strategia mieści się na jednej stronie i od razu przechodzi w plan na kwartał. Przykład takiego połączonego dokumentu pokazujemy w poradniku strategia marketingowa: przykład, a wzór planu na jednej stronie można pobrać w poradniku plan marketingowy: przykład i wzór.

Objazd: kiedy to nie ma sensu

w firmach z kilkoma liniami produktów, kilkoma rynkami lub sprzedażą B2B i B2C naraz jeden dokument robi się nieczytelny. Tam lepiej mieć strategię dla całej firmy i osobne plany dla linii lub rynków.

FAQPytania

Najczęstsze pytania

Czym różni się strategia marketingowa od planu marketingowego?

Strategia określa kierunek: klientów, propozycję wartości, kanały i ramy budżetu na 1 do 3 lat. Plan przekłada ją na działania, terminy, budżet miesięczny, właścicieli i mierniki, zwykle na 12 miesięcy.

Co jest pierwsze: strategia czy plan marketingowy?

Strategia. Plan bez strategii jest listą działań bez kierunku. Jeśli decyzje strategiczne są już jasne, można zacząć od planu.

Czym różni się biznesplan od planu marketingowego?

Biznesplan obejmuje całe przedsięwzięcie (produkt, rynek, organizację, finanse, ryzyka), a plan marketingowy jest jego częścią, która pokazuje, jak firma zdobędzie zakładanych klientów i ile to kosztuje.

Czy mała firma potrzebuje dwóch osobnych dokumentów?

Zwykle nie. Wystarczy jeden krótki dokument: strategia na jednej stronie i plan na kwartał lub rok w arkuszu.

Ostatnia strona · kontakt

Rozmowa o strategii, 30 minut

Napisz kilka słów o firmie. Do 12 godzin w dni robocze odpiszemy z propozycją terminu. Na rozmowie dostaniesz trzy pierwsze obserwacje o swoim marketingu i propozycję zakresu. Bez zobowiązań.

Bezpłatnie · online lub telefonicznie

Rozmowa o strategii, 30 minut

3 pola, odpowiedź do 12 godzin w dni robocze.

Odpowiadamy do 12 godzin w dni robocze. Bez zobowiązań.